Dlaczego silnik pracuje na trzy cylindry: przyczyny i diagnostyka

Wypadanie zapłonów może pojawić się nagle lub narastać stopniowo. Czasami przyczyna jest banalna, na przykład zużyta świeca zapłonowa, którą można łatwo wymienić bez poważniejszej naprawy. Jednak w niektórych przypadkach podobne objawy mogą być spowodowane awarią cewki zapłonowej, wtryskiwacza, nieszczelnością układu dolotowego, niską kompresją, nieprawidłowym ustawieniem faz rozrządu lub usterką układu sterowania silnikiem.

Dlatego niezwykle ważne jest nie tylko wymienienie uszkodzonej części, ale przede wszystkim znalezienie przyczyny usterki. W tym artykule nasz mechanik samochodowy Aleksiej wyjaśni, dlaczego silnik pracuje na trzy cylindry, jak samodzielnie przeprowadzić wstępną diagnostykę i odczytać błędy, a także opowie, jak przebiega proces diagnostyki w naszym serwisie samochodowym.

Co oznacza, że silnik pracuje na trzy cylindry i dlaczego tak się dzieje?

Określenie „silnik pracuje a trzy cylindry” zwykle oznacza wypadanie zapłonu mieszanki paliwowo-powietrznej w jednym lub kilku cylindrach. Kierowca może przy tym zauważyć następujące objawy: silnik pracuje z wyraźnymi wibracjami, niestabilnie utrzymuje obroty biegu jałowego, samochód gorzej reaguje na pedał gazu, traci moc, zużywa więcej paliwa, uruchamia się dłużej niż zwykle lub wydaje nietypowe dźwięki, a na desce rozdzielczej pojawia się kontrolka Check Engine. Zdarzają się również sytuacje, w których problem występuje tylko w określonych warunkach, na przykład silnik pracuje nierówno tylko na zimno, podczas gwałtownego przyspieszania lub wyłącznie na biegu jałowym.

Przyczyny nierównej pracy silnika i ich diagnostyka

Aby cylinder pracował prawidłowo, konieczne są odpowiednie proporcje powietrza i paliwa, sprawny układ zapłonowy oraz prawidłowa praca mechaniczna silnika. Naruszenie któregokolwiek z tych warunków może prowadzić do wypadania zapłonów.

• Zużyte lub uszkodzone świece zapłonowe. Świece są jednymi z pierwszych elementów, które sprawdza się przy występowaniu wypadania zapłonów w silniku benzynowym. Z czasem elektrody ulegają zużyciu, zwiększa się przerwa między elektrodami, a na izolatorze pojawiają się zabrudzenia lub ślady przebicia. W rezultacie iskra staje się niewystarczająco stabilna. Usterka ta jest szczególnie dobrze widoczna pod obciążeniem: na biegu jałowym silnik pracuje stosunkowo normalnie, ale podczas przyspieszania pojawiają się szarpnięcia i spadek mocy. Podczas diagnostyki w takim przypadku zazwyczaj sprawdzamy stan elektrod, przerwę między nimi, obecność nagaru, ślady przebicia oraz zgodność świec z wymaganiami producenta silnika.
• Uszkodzona cewka zapłonowa. W nowoczesnych silnikach benzynowych często stosuje się cewki zapłonowe – po jednej na cylinder lub jedną na kilka cylindrów, w zależności od konstrukcji. Jeśli cewka jest uszkodzona, iskra może stać się słaba lub całkowicie zaniknąć. Typowa sytuacja występuje wtedy, gdy silnik zaczyna pracować nierówno podczas przyspieszania, a po zmniejszeniu obciążenia pracuje nieco stabilniej. W RemZone zawsze zaczynamy od zamiany cewek miejscami: zamieniamy cewkę z 2 cylindra z cewką z 1 cylindra. Jeśli po tej zamianie błąd P0302 zmieni się na P0301 — uszkodzona jest cewka. Przekładamy tylko świecę z 2. do 3. cylindra. Jeśli wówczas kod błędu zmieni się na P0303 — problem dotyczy świecy.
• Problemy z wtryskiwaczami i dopływem paliwa. Cylinder nie będzie prawidłowo pracował, jeśli trafia do niego zbyt mała lub zbyt duża ilość paliwa. Przyczyną może być zabrudzenie lub uszkodzenie wtryskiwacza, problemy z zasilaniem elektrycznym, niewystarczające ciśnienie paliwa, problemy z regulatorem ciśnienia lub innymi elementami układu paliwowego.
• Dostawanie się dodatkowego powietrza do układu dolotowego. Utrata szczelności układu dolotowego również może prowadzić do niestabilnej pracy silnika. Dodatkowe powietrze może dostawać się do układu dolotowego przez uszkodzone przewody podciśnienia, nieszczelne połączenia, uszczelki kolektora dolotowego lub elementy układu wentylacji skrzyni korbowej. W rezultacie rzeczywisty skład mieszanki różni się od obliczonego. Zwykle przy występowaniu tego objawu silnik pracuje niestabilnie na biegu jałowym, a obroty falują. Do wykrywania nieszczelności w naszym serwisie „RemZone” zazwyczaj używamy generatora dymu.
• Niska kompresja. Przyczyną wypadania zapłonów może być zużycie grupy tłokowej, uszkodzenie zaworu, wypalony zawór, problemy z uszczelką głowicy lub inne uszkodzenia układu cylinder–tłok. W przypadku poważnych uszkodzeń mechanicznych może być konieczna naprawa silnika, dlatego najpierw należy dokładnie ustalić przyczynę niskiej kompresji. Podstawową metodą sprawdzenia jest pomiar kompresji w cylindrach. W razie potrzeby wykonujemy również test leak-down (test szczelności cylindra), który pozwala określić, przez który element dochodzi do utraty ciśnienia. Zawsze porównujemy wyniki między cylindrami i uwzględniamy konstrukcyjne cechy danego silnika.
• Nieprawidłowe ustawienie faz rozrządu. Problemy mogą być spowodowane rozciągnięciem łańcucha, przeskoczeniem łańcucha lub paska, uszkodzeniem elementów napędu rozrządu, problemami z regulatorami faz rozrządu lub nieprawidłowym montażem mechanizmu po wcześniejszej naprawie.
• Niestabilna praca czujników, instalacji elektrycznej lub elektronicznego układu sterowania. Sterownik silnika wykorzystuje wskazania różnych czujników do regulacji składu mieszanki i kąta zapłonu. Dlatego przyczyną niestabilnej pracy może być czujnik położenia wału korbowego, wałka rozrządu, masowego przepływu powietrza, ciśnienia w kolektorze dolotowym, czujnik tlenu, uszkodzona instalacja elektryczna lub skorodowane albo uszkodzone złącza. W takim przypadku diagnozujemy problemy za pomocą sprzętu diagnostycznego. Jednak kod błędu zawsze zestawiamy z aktualnymi parametrami pracy silnika oraz wynikami innych przeprowadzonych kontroli.
• Niskiej jakości paliwo. Podejrzewamy tę możliwość, jeśli silnik zaczął pracować nierówno po tankowaniu. Szczególnie jeśli przed tankowaniem samochód działał prawidłowo, a po nim pojawiły się szarpnięcia, pogorszyła się dynamika, silnik zaczął niestabilnie pracować na biegu jałowym lub pojawiły się błędy związane z wypadaniem zapłonów.

Czy można dalej jechać, jeśli silnik pracuje na trzy cylindry?

Jeśli silnik wyraźnie pracuje nierówno, kontynuowanie jazdy bez diagnostyki jest niewskazane. Przy wypadaniu zapłonów niespalone paliwo może przedostawać się do układu wydechowego i powodować dodatkowe obciążenie katalizatora. Szczególnie nie należy kontynuować jazdy, jeśli kontrolka Check Engine miga, silnik znacznie traci moc lub pojawiają się gwałtowne szarpnięcia i nietypowe dźwięki. W takiej sytuacji bezpieczniej jest zatrzymać samochód i zgłosić się na diagnostykę.

Co można sprawdzić samodzielnie

Bez specjalistycznego sprzętu właściciel samochodu może samodzielnie zebrać wystarczającą ilość informacji do dalszej diagnostyki.

Można na przykład:

• sprawdzić, czy kontrolka Check Engine świeci się lub miga;
• odczytać błędy za pomocą skanera OBD;
• sprawdzić świece zapłonowe (jeśli masz odpowiednie umiejętności);
• wizualnie sprawdzić cewki, złącza i przewody podciśnienia.

Warto również przypomnieć sobie, kiedy pojawił się błąd i z czym mogło być związane jego wystąpienie.

Znacznie ułatwi to dalszą diagnostykę w serwisie. W RemZone najpierw ustalamy przyczynę usterki, uzgadniamy z klientem zakres prac, a dopiero potem przystępujemy bezpośrednio do naprawy. Korzystamy z profesjonalnego sprzętu i przekazujemy klientom raporty fotograficzne oraz wideo. Nasz serwis samochodowy w Warszawie znajduje się w dwóch lokalizacjach: Białołęka, Brzeziny 6 oraz Mokotów, Ojcowska 2, gdzie możesz zgłosić się ze swoim problemem.