Dlaczego jazda z minimalnym poziomem paliwa jest niebezpieczna

Wymiana lub naprawa zanurzeniowej pompy paliwa w naszym serwisie w Warszawie kosztuje od 600 zł (w zależności od marki samochodu), natomiast naprawa układu wtryskowego we współczesnym silniku Diesla lub benzynowym silniku turbodoładowanym z bezpośrednim wtryskiem może z łatwością przekroczyć 5000–8000 zł. A czy wiecie, jaka jest jedna z głównych przyczyn takich awarii? To nie wadliwe części ani „złe paliwo”, lecz nawyk odkładania tankowania na ostatnią chwilę i regularna jazda z prawie pustym zbiornikiem. W tym artykule mechanicy „RemZone” wyjaśniają techniczne aspekty tego problemu: dlaczego ciągła jazda na resztkach paliwa szkodzi samochodowi oraz jak bezpiecznie dojechać do najbliższej stacji paliw, jeśli kontrolka rezerwy już się zapaliła.

Co dzieje się wewnątrz zbiornika, gdy zapala się kontrolka rezerwy?

W większości samochodów osobowych kontrolka niskiego poziomu paliwa zapala się, gdy w zbiorniku pozostaje około 5–10 litrów paliwa (czyli 10–15% jego całkowitej pojemności). Nie warto jednak bezgranicznie ufać wskazaniom komputera pokładowego.

• Komputer pokładowy oblicza zasięg na podstawie średniego zużycia paliwa. Jeśli z trasy ekspresowej (S8, A2) wjedziecie w słynne warszawskie korki na Alejach Jerozolimskich lub w okolicach skrzyżowania przy ul. Marszałkowskiej, rzeczywisty zasięg może zmniejszyć się nawet dwu- lub trzykrotnie w porównaniu z prognozą elektroniki.
• Znaczenie ma również geometria zbiornika i nachylenie pojazdu. Podczas stromych zjazdów z mostów, wjazdu do parkingów podziemnych lub parkowania na pochyłości paliwo przemieszcza się do jednej ze ścianek zbiornika. W efekcie kosz ssący pompy może na kilka sekund znaleźć się „na sucho”.

Techniczne zagrożenia wynikające z jazdy z prawie pustym zbiornikiem

Jedną z najczęstszych usterek, z jakimi zgłaszają się do nas kierowcy jeżdżący na rezerwie, jest przegrzanie i przyspieszone zużycie elektrycznej pompy paliwa. W większości nowoczesnych samochodów z silnikami benzynowymi pompa znajduje się wewnątrz zbiornika. Jej silnik elektryczny jest chłodzony i smarowany przez paliwo, które pompuje. Gdy w zbiorniku znajduje się co najmniej jedna trzecia paliwa, pompa jest całkowicie zanurzona. Kiedy poziom paliwa spada do minimum, pompa zostaje częściowo odsłonięta i pracuje w warunkach znacznie wyższej temperatury. Latem, przy wysokich temperaturach lub podczas długiej jazdy autostradą, regularne przegrzewanie prowadzi z czasem do uszkodzenia uzwojeń i elementów ciernych pompy.

Komentarz mechanika naszego serwisu samochodowego RemZone w Warszawie:

„Najczęściej z głośno pracującymi lub spalonymi pompami paliwa trafiają do nas latem kierowcy, którzy mają zwyczaj tankować za 50 zł. W takich warunkach pompa pracuje przy bardzo niskim poziomie paliwa, stopniowo traci wydajność, a później samochód po prostu przestaje odpalać w najmniej odpowiednim momencie.”

Drugim częstym zagrożeniem technicznym jest zapowietrzenie układu paliwowego oraz uszkodzenie układu wtryskowego (GDI, TSI, Common Rail). Jeśli podczas jazdy w zakręcie lub gwałtownego hamowania pompa zaciągnie powietrze zamiast benzyny lub oleju napędowego, w silnikach benzynowych z tradycyjnym wtryskiem (MPI) dojdzie do wypadania zapłonów, silnik zacznie szarpać lub na chwilę straci moc. Natomiast w silnikach z wtryskiem bezpośrednim (GDI, TSI, EcoBoost), a zwłaszcza w dieslach z systemem Common Rail, praca na sucho stanowi sytuację krytyczną. Pompa wysokiego ciśnienia jest smarowana wyłącznie paliwem. Praca bez odpowiedniego smarowania już po kilku sekundach może doprowadzić do zatarcia par tłoczących, a powstałe opiłki błyskawicznie roznoszą się po całym układzie i zapychają kosztowne wtryskiwacze.

Do kolejnych częstych zagrożeń należy zwiększone obciążenie filtrów oraz siatki wstępnej pompy paliwa. Z czasem na dnie każdego zbiornika gromadzą się drobne zanieczyszczenia, osady i mikroskopijne cząstki. Przy minimalnej ilości paliwa pompa zaczyna intensywnie zasysać ten osad. Najbardziej narażona jest nylonowa siatka filtracyjna znajdująca się na module pompy. Aby ją wyczyścić, konieczny jest demontaż zbiornika i jego dokładne przepłukanie. Jednocześnie skraca się żywotność głównego filtra paliwa.

Dlaczego zimą ryzyko jest nawet dwukrotnie większe?

W okresie zimowym półpusty zbiornik staje się dosłownie „generatorem” wody. W wyniku różnicy temperatur na wewnętrznych metalowych lub plastikowych ściankach zbiornika skrapla się para wodna. Krople wody spływają na dno i trafiają do układu paliwowego. W samochodach benzynowych powoduje to trudności z porannym uruchamianiem silnika oraz niestabilną pracę jednostki napędowej. W samochodach z silnikiem Diesla zamarznięta woda może zablokować filtr paliwa, co często kończy się unieruchomieniem pojazdu podczas mrozów.

Checklista od specjalistów „RemZone”: co zrobić, gdy kontrolka rezerwy zapali się w trasie?

Jeśli do najbliższej stacji paliw pozostało około 10 kilometrów, a kontrolka rezerwy już się zapaliła, warto zmniejszyć obciążenie silnika, aby bezpiecznie dojechać do celu.

• Wyłącz klimatyzację oraz wszystkie energochłonne odbiorniki prądu. Dzięki temu zmniejszy się obciążenie alternatora, a zużycie paliwa może spaść o około 0,5–1 l/100 km.
• Jedź ekonomicznie – utrzymuj prędkość około 70–80 km/h, korzystając z najwyższego biegu w skrzyni manualnej lub trybu Eco w automatycznej skrzyni biegów.
• Unikaj gwałtownego przyspieszania. Mocne wciśnięcie pedału gazu znacząco zwiększa spalanie i powoduje przemieszczanie się paliwa w zbiorniku, przez co pompa może zassać powietrze.
• Nie wyłączaj silnika bez potrzeby, ponieważ ponowne uruchomienie wymaga dodatkowej ilości paliwa.

Ile paliwa warto utrzymywać w zbiorniku?

Za bezpieczny poziom uznaje się co najmniej ¼ pojemności zbiornika (około 20–25%). Zimą zalecamy utrzymywanie poziomu paliwa na minimum 50% pojemności zbiornika, aby ograniczyć powstawanie skroplin i zapewnić pewny rozruch silnika nawet podczas silnych mrozów.

Jednorazowa jazda z zapaloną kontrolką rezerwy do najbliższej stacji paliw nie zniszczy samochodu. Jednak regularne tankowanie przed osiągnięciem minimalnego poziomu paliwa pozostaje najprostszym sposobem na wydłużenie żywotności pompy paliwa, filtrów oraz wtryskiwaczy.